အာရွမွာ လူလည္လာလုပ္ေနတဲ့ ၾသဇီ - ဦးမ်ိဳးႀကီး

ဒီတစ္ပတ္ေတာ့ သမုဒၵရာပိုင္းေဒသကေန အာရွမွာ လူလည္လာလုပ္ေနတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အေၾကာင္းကို ဦးမ်ဳိးႀကီးက နည္းနည္းေဆြးေႏြးၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။

သိၾကတဲ့အတိုင္း ေဘာလံုးနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ၾသဇာအာဏာ အႀကီးဆံုးအဖြဲ႕အစည္းႀကီးျဖစ္တဲ့ ဖီဖာဟာ ကမၻာ့ဖလား ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရဖို႔ ေျခစစ္ပြဲေတြကို ယွဥ္ၿပိဳင္ကစားတဲ့ေနရာမွာ သူ႔သတ္မွတ္ထားတဲ့ တိုက္ႀကီးမ်ားအလိုက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေစၿပီး ၀င္ခြင့္ခြဲတမ္းကိုလည္း တိတိက်က် သတ္မွတ္ထားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဦးမ်ဳိးႀကီးတို႔ေနထိုင္တဲ့ အာရွတိုက္ဆိုပါေတာ့၊ လာမယ့္ႏွစ္ ႐ုရွားမွာလုပ္မယ့္ ၂၀၁၈ ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲမွာ ေလးသင္းက တိုက္႐ိုက္ေျခစစ္ပြဲေအာင္မယ္၊

ေနာက္တစ္သင္းက တိုက္ႀကီးမ်ားအလိုက္ ထပ္ဆင့္ေျခစစ္ပြဲကစားၿပီးႏိုင္ရင္ ေနာက္ထပ္ေနရာတစ္ေနရာ ထပ္ရမယ္။ ႐ံႈးသြားရင္ေတာ့ ေလးသင္းပဲရမယ္။ ဦးမ်ဳိးႀကီးတို႔ အာရွတိုက္က ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲမွာ အဲဒီလိုေျခစစ္ပြဲေအာင္ခြင့္ အသင္းအေရအတြက္ ေလးသင္းဒါမွမဟုတ္ ငါးသင္းရေနခ်ိန္မွာ ၾသစေၾတးလ်ေဘာလံုးအသင္းပါ၀င္ေနတဲ့ သမုဒၵရာပိုင္းကေတာ့ တစ္ေနရာေတာင္ တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္မရဘူး။ ဆိုလိုတာက သူတို႔အသင္းပါ၀င္တဲ့ သမုဒၵရာပိုင္းေျခစစ္ပြဲမွာ ပထမရတဲ့အသင္းဟာ ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲရွိရာကို တုိက္႐ိုက္သြားခြင့္မရေသးဘူး။ ေနာက္ထပ္ တိုက္ႀကီးမ်ားအလိုက္ ထပ္ဆင့္ေျခစစ္ပြဲကို ကစားရေသးတယ္။

အဲဒီေျခစစ္ပြဲမွာႏုိင္မွ ကမၻာ့ဖလားေျခစစ္ပြဲ ေအာင္မွာ။ သူတို႔နဲ႔ကစားရမယ့္ဇုန္ကလည္း ဘရာဇီးတို႔ အာဂ်င္တီးနားတို႔မွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ ေတာင္အေမရိကဇုန္၊ အဲဒီဇုန္မွာ အဆင့္ ၅ ေနရာရတဲ့ အသင္းနဲ႔ ကစားရမွာဆိုေပမယ့္ ေဘာလံုးအဆင့္အတန္းခ်င္းက ကြာေလေတာ့ သမုဒၵရာပိုင္းေဒသက အသင္းတစ္သင္း ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲရွိရာကို ေျခစစ္ပြဲေအာင္လာတယ္ဆိုတာ တစ္သက္မွာ တစ္ခါေတာင္ ျဖစ္ႏုိင္ခဲတဲ့ကိစၥတစ္ခုလို ျဖစ္ေနတာေပါ့။ ဥပမာ လက္ရွိသမုဒၵရာပိုင္းမွာ ထိပ္ဆံုးအသင္းအျဖစ္ ရပ္တည္ေနတဲ့ နယူးဇီလန္ဆိုပါေတာ့။ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္က စတင္က်င္းပခဲ့တဲ့ ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲႀကီးမွာ ႏွစ္ႀကိမ္ပဲ ေျခစစ္ပြဲေအာင္ခဲ့ဖူးတယ္။

တစ္ႀကိမ္က ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ကျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ႀကိမ္ကေတာ့ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္က၊ ဒီလို ေျခစစ္ပြဲေအာင္ဖို႔ ခက္ခဲတဲ့ အေနအထားေတြေၾကာင့္ ၾသစေၾတးလ်အသင္းဟာ ေျခစစ္ပြဲ၀င္ခြင့္ အသင္းအေရအတြက္ ပိုမိုရၿပီး ေျခစြမ္းခ်င္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္လည္း သူတို႔ထက္ တစ္ပန္းနိမ့္ေနတဲ့ အာရွဇုန္ရွိရာကို ေျပာင္းေရႊ႕လာပါေတာ့တယ္။ ဒီေနရာမွာ သက္ဆိုင္ရာ ဇုန္အလိုက္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ တိုက္ႀကီးအတြင္းမွာပါေပမယ့္ တျခားတိုက္တစ္တိုက္ရွိရာကို သြားကစားေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြ မရွိဘူးလားဆိုေတာ့ ရွိပါတယ္။ အစၥေရးပါ။ အစၥေရးဟာ အာရွတိုက္အတြင္းမွာ ပါ၀င္ေပမယ့္ ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲေတြ၊ အားကစားၿပိဳင္ပြဲေတြကိုေတာ့ ဥေရာပတိုက္ ေခါင္းစီးေအာက္ကေနပဲ ၿပိဳင္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ အဲဒီလုိသြားၿပိဳင္ေနရတာလဲ ဆိုတာကလည္း အေထြအထူး ရွင္းျပေနစရာ လိုမယ္မထင္ပါဘူး။ ေက်ာင္းေတာ္က ရန္စေတြက ႀကီးလြန္းတာေၾကာင့္ အာရွမွာ အစၥေရးပါရင္ တက္လာမယ့္ ဇာတ္ေတြက ထိန္းမႏိုင္သိမ္းမႏိုင္ျဖစ္လာဖို႔ ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားတဲ့အတြက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႏိုင္ငံကေတာ့ ကာဇက္စတန္ပါ။ သူကလည္း ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္အရ အာရွမွာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဥေရာပေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ လက္ေအာက္မွာ သြားၿပိဳင္ပါတယ္။ သူတို႔ကလည္း ရွင္းပါတယ္။ ႐ုရွားက ခြဲထြက္လာတဲ့ႏုိင္ငံျဖစ္တာေၾကာင့္ အာရွနဲ႔စာရင္ ဥေရာပနဲ႔ ထိေတြ႕နီးစပ္မႈ ပိုမ်ားတာေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆိုေတာ့ကာ ဒီကေန႔အခ်ိန္မွာ တိုက္ေျပာင္းၿပီး ေဘာလံုးကန္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံသံုးႏုိင္ငံထဲမွာ ႏွစ္ႏုိင္ငံကေတာ့ ရွင္းတယ္။ အစၥေရးက အေျခအေနအရ အာရွမွာ လံုး၀၀င္ပါလို႔မရတာေၾကာင့္၊ ေနာက္တစ္ႏိုင္ငံကေတာ့ ထိေတြ႕မႈ နီးစပ္တာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ၾသစေၾတးလ်ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ကမၻာ့ဖလားေျခစစ္ပြဲေအာင္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ တိုက္ေျပာင္းကစားခဲ့တဲ့ ၾသဇီေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ဆႏၵက ျပည့္ေျမာက္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်ဟာ သမုဒၵရာပိုင္းကေန အာရွကိုေျပာင္းဖို႔ ၂၀၀၅ မွာ အဆိုျပဳလႊာ တင္ပါတယ္။ ၂၀၀၆ မွာ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၆ မတိုင္ခင္ ၾသစေၾတးလ်အသင္းဟာ ကမၻာ့ဖလား ေျခစစ္ပြဲတစ္ႀကိမ္သာ ေအာင္ခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၀၆ ကေန ဒီကေန႔အခ်ိန္အထိ သံုးႀကိမ္ဆက္ ေျခစစ္ပြဲေအာင္ထားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၆၊ ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၄ ပါ။ အခုတစ္ႀကိမ္လည္း ေျခစစ္ပြဲေအာင္ဖို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး အလားအလာေကာင္းေနၿပီး ဒီတစ္ႀကိမ္သာ ေအာင္မယ္ဆိုရင္ ေလးႀကိမ္ဆက္ေအာင္တဲ့အသင္း ျဖစ္လာမွာပါ။ သမုဒၵရာအေနနဲ႔မဟုတ္ဘဲ အာရွအေနနဲ႔ ေအာင္မွာပါ။

ဒီေနရာမွာ ေဆြးေႏြးစရာရွိလာတာက ၾသစေၾတးလ်အသင္းကို အဲဒီလိုေနရာတစ္ေနရာ ပံုမွန္လိုလုိ ေပးေနရတဲ့အတြက္ အာရွကအသင္းေတြရဲ႕ ကမၻာ့ဖလားေျခစစ္ပြဲေအာင္ခြင့္ေနရာ ဆံုး႐ံႈးေနမႈပါ။ အထက္မွာ တင္ျပခဲ့တဲ့အတိုင္း ၾသစေၾတးလ်ရဲ႕ ကစားသမားစုဖြဲ႕မႈနဲ႔ ေျခစြမ္းက က်န္တဲ့ ဥေရာပ၊ အာဖရိက၊ ေတာင္အေမရိက၊ ကြန္ကာကက္ဖ္ေဒသက အသင္းေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ မသိသာလွေပမယ့္ အာရွက အသင္းအမ်ားစုနဲ႔ ယွဥ္ရင္ေတာ့ သိသိသာသာကို သူတို႔က သာေနတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ က်င္းပၿပီးစီးခဲ့တဲ့ ကမၻာ့ဖလားႏွစ္ႀကိမ္ဆက္ကို အလြယ္တကူ ေျခစစ္ပြဲေအာင္ထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါတင္ပဲလားဆိုေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။

ၾသစေၾတးလ်ဟာ အာရွဖလားေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲရဲ႕ လက္ရွိခ်န္ပီယံပါ။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ AFF ယူ ၁၉ ခ်န္ပီယံၿပိဳင္ပြဲမွာလည္း လက္ရွိခ်န္ပီယံပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါ AFC ယူ ၁၉ ၿပိဳင္ပြဲမွာလည္း ၂၀၀၆ ကစၿပီး အႀကိမ္တိုင္း ၀င္ၿပိဳင္ခြင့္ရထားတဲ့ ႏုိင္ငံလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ယူ ၂၃ ဘက္ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း လက္ရွိျမန္မာနဲ႔အတူ ေျခစစ္ပဲြ၀င္ေနတဲ့ AFC ယူ ၂၃ ခ်န္ပီယံရွစ္ၿပိဳင္ပြဲမွာ ႏွစ္ႀကိမ္ဆက္ ေျခစစ္ပြဲေအာင္ထားခဲ့သလို AFF ယူ ၁၆ ခ်န္ပီယံရွစ္ၿပိဳင္ပြဲရဲ႕ လက္ရွိခ်န္ပီယံပါ။ ဆိုေတာ့ကာ ၾသစေၾတးလ်အေနနဲ႔ အာရွေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္လက္ေအာက္ကို ေရႊ႕လာတာေၾကာင့္ ကမၻာ့ဖလားလည္း ေျခစစ္ပြဲေအာင္ခြင့္ေတြ ရေနသလို အာရွေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ လက္ေအာက္ခံ သက္တမ္းအလိုက္ ၿပိဳင္ပြဲေတြသာမက လက္ေရြးစင္အဆင့္ၿပိဳင္ပြဲေတြမွာလည္း ေအာင္ျမင္မႈေတြ အလီလီ ရယူေနႏုိင္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

သူတို႔အသင္း အဲဒီလို ေျခစစ္ပြဲေအာင္ခြင့္အတြက္ အာရွက အသင္းတစ္သင္းမဟုတ္ တစ္သင္းက ေနရာဖယ္ေပးေနရသလို ေဘာလံုးတိုးတက္ေရးအတြက္ အားႀကိဳးမာန္တက္ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕ဟာလည္း သူတို႔နဲ႔အေတြ႕မွာ ေနရာဖယ္ေပးလိုက္ရတာေၾကာင့္ အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့ အေတြ႕အႀကံဳေကာင္းေတြကို လက္လႊတ္ေနရတာဟာ ျဖစ္သင့္ရဲ႕လားဆိုတာ ဒီအခ်ိန္မွာ ျပန္သံုးသပ္သင့္ၿပီလို႔ ဦးမ်ဳိးႀကီးကေတာ့ ယူဆပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီကိစၥေတြဟာ ေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ေဟာင္းႀကီး ဆပ္ဘလတၱာနဲ႔ ဘင္ဟာမန္းတို႔ လူတစ္သိုက္ လုပ္ခ်င္သလိုလုပ္ထားခဲ့တဲ့ ဆိုးေမြေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုးေမြဆိုတာထက္ စည္းမဲ့ကမ္းပ်က္ လုပ္ခ်င္တာလုပ္ထားခဲ့တဲ့ အ႐ႈပ္ထုပ္ေတြမို႔ အခုခ်ိန္မွာ ျပန္လည္စိစစ္မယ္ဆို စိစစ္ဖို႔ အခ်ိန္က်ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလိုမွမဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဦးမ်ဳိးႀကီးတို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ အာရွေဘာလံုးအသင္းေတြ အထူးသျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွက ေဘာလံုးအသင္းေတြအတြက္ နစ္နာၿပီးရင္း နစ္နာေနဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အခုပဲၾကည့္ေလ ဦးမ်ဳိးႀကီးတို႔က အႏိုင္ရဖို႔ ခက္ခက္ခဲခဲကစားထားရတဲ့ စင္ကာပူလို အသင္းကို သူတို႔က ၇ ဂိုးျပတ္အႏိုင္ရေအာင္ ကစားၿပီး AFC ယူ ၂၃ ခ်န္ပီယံရွစ္မွာ ေျခစစ္ပြဲေအာင္ဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ရွိသြားခဲ့ၿပီ မဟုတ္ပါလားခင္ဗ်ာ။

ဦးမ်ိဳးႀကီး

Category: 

Share